{
  "metadata": {
    "name": "Maarif 26 Ilkokul Kavram Cevap Bankasi",
    "version": "0.2.0",
    "date": "2026-06-08",
    "purpose": "Ilkokul ogrencisinin 'nedir', 'anlamadim', 'ornek ver' turu sorularina dogrudan ogretmen cevabi uretmek icin cekirdek kavram bankasi."
  },
  "answer_policy": {
    "student_answer_order": [
      "dogrudan_tanim",
      "gunluk_ornek",
      "birlikte_bakalim",
      "kontrol_sorusu",
      "mini_alistirma"
    ],
    "do_not": [
      "sadece pedagoji cercevesi anlatma",
      "ogrencinin sorusunu cevapsiz birakma",
      "uzun akademik tanimla baslama"
    ]
  },
  "concepts": [
    {
      "id": "turkce_isim",
      "subject": "Türkçe",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["isim", "ad", "varlık adı", "isim nedir", "ad nedir"],
      "title": "İsim nedir?",
      "definition": "İsim, varlıkların, kişilerin, yerlerin, duyguların ve kavramların adıdır.",
      "example": "Kalem, okul, Ayşe, Türkiye, sevgi ve mutluluk birer isimdir.",
      "model": "\"Kedi uyuyor.\" cümlesinde \"kedi\" bir isimdir; çünkü bir varlığın adıdır.",
      "check": "\"Masa\" kelimesi isim midir? Neden?",
      "practice": ["Aşağıdaki kelimelerden isim olanları seç: koşmak, defter, güzel, Ankara.", "Kendi çevrenden 3 isim yaz."]
    },
    {
      "id": "turkce_fiil",
      "subject": "Türkçe",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["fiil", "eylem", "iş oluş hareket", "fiil nedir", "eylem nedir"],
      "title": "Fiil nedir?",
      "definition": "Fiil, bir işi, oluşu veya hareketi anlatan kelimedir.",
      "example": "Koşmak, yazmak, gülmek, büyümek ve okumak fiildir.",
      "model": "\"Ali kitap okuyor.\" cümlesinde \"okuyor\" fiildir; çünkü yapılan işi anlatır.",
      "check": "\"Zeynep resim çiziyor.\" cümlesinde fiil hangisidir?",
      "practice": ["3 tane hareket bildiren fiil yaz.", "\"Kuş uçtu.\" cümlesindeki fiili bul."]
    },
    {
      "id": "turkce_sifat",
      "subject": "Türkçe",
      "grades": [3, 4],
      "aliases": ["sıfat", "ön ad", "sıfat nedir", "ön ad nedir"],
      "title": "Sıfat nedir?",
      "definition": "Sıfat, ismin rengini, sayısını, şeklini, durumunu veya nasıl olduğunu anlatan kelimedir.",
      "example": "Kırmızı elma, üç kalem, yuvarlak masa, temiz sınıf sözlerinde kırmızı, üç, yuvarlak ve temiz sıfattır.",
      "model": "\"Mavi çanta\" sözünde \"mavi\" çantanın rengini anlattığı için sıfattır.",
      "check": "\"Uzun ağaç\" sözünde sıfat hangisidir?",
      "practice": ["Bir ismin önüne renk bildiren bir sıfat getir.", "\"Yeni kitap\" sözünde sıfatı bul."]
    },
    {
      "id": "turkce_cumle",
      "subject": "Türkçe",
      "grades": [1, 2, 3, 4],
      "aliases": ["cümle", "tümce", "cümle nedir", "tümce nedir"],
      "title": "Cümle nedir?",
      "definition": "Cümle, duygu, düşünce, istek veya haberi tam olarak anlatan kelime ya da kelime grubudur.",
      "example": "\"Bugün hava güneşli.\" bir cümledir; çünkü bize tam bir bilgi verir.",
      "model": "\"Kitap\" tek başına bir kelimedir. \"Kitap masanın üstünde.\" ise bir cümledir.",
      "check": "\"Ali okula gitti.\" bir cümle midir?",
      "practice": ["Okul kelimesiyle bir cümle kur.", "Cümlenin sonuna uygun noktalama işaretini koy."]
    },
    {
      "id": "turkce_es_anlam",
      "subject": "Türkçe",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["eş anlam", "eş anlamlı", "anlamdaş", "eş anlamlı nedir"],
      "title": "Eş anlamlı kelime nedir?",
      "definition": "Eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı ama anlamları aynı ya da çok yakın olan kelimelerdir.",
      "example": "Okul-mektep, siyah-kara, cevap-yanıt eş anlamlı kelimelerdir.",
      "model": "\"Yanıt\" ve \"cevap\" aynı anlama geldiği için eş anlamlıdır.",
      "check": "\"Kırmızı\" kelimesinin eş anlamlısı var mı, yoksa her kelimenin eş anlamlısı olmak zorunda mı?",
      "practice": ["\"Kara\" kelimesinin eş anlamlısını yaz.", "Bir cümlede \"yanıt\" kelimesini kullan."]
    },
    {
      "id": "turkce_zit_anlam",
      "subject": "Türkçe",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["zıt anlam", "karşıt anlam", "zıt anlamlı", "zıt anlamlı nedir"],
      "title": "Zıt anlamlı kelime nedir?",
      "definition": "Zıt anlamlı kelimeler, anlamları birbirinin karşıtı olan kelimelerdir.",
      "example": "Sıcak-soğuk, büyük-küçük, hızlı-yavaş zıt anlamlı kelimelerdir.",
      "model": "\"Açık\" ve \"kapalı\" birbirinin karşıtıdır.",
      "check": "\"Uzun\" kelimesinin zıt anlamlısı nedir?",
      "practice": ["3 tane zıt anlamlı kelime çifti yaz.", "\"Gece\" kelimesinin zıt anlamlısını bul."]
    },
    {
      "id": "matematik_ucgen",
      "subject": "Matematik",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["üçgen", "ucgen", "üçgen nedir", "ucgen nedir"],
      "title": "Üçgen nedir?",
      "definition": "Üçgen, 3 kenarı ve 3 köşesi olan kapalı geometrik şekildir.",
      "example": "Trafik uyarı levhalarının bazıları üçgen şeklindedir.",
      "model": "Bir şeklin üç kenarı varsa ve uçları birleşip kapalı bir şekil oluşturuyorsa bu şekil üçgendir.",
      "check": "3 kenarı ve 3 köşesi olan şeklin adı nedir?",
      "practice": ["Defterine bir üçgen çiz ve kenarlarını say.", "Üçgenin kaç köşesi olduğunu yaz."]
    },
    {
      "id": "matematik_kare",
      "subject": "Matematik",
      "grades": [1, 2, 3, 4],
      "aliases": ["kare", "kare nedir"],
      "title": "Kare nedir?",
      "definition": "Kare, 4 kenarı eşit uzunlukta ve 4 köşesi olan kapalı geometrik şekildir.",
      "example": "Satranç tahtasındaki küçük bölmeler kareye benzer.",
      "model": "Bir şeklin 4 eşit kenarı varsa ve köşeleri düzgünse bu şekil karedir.",
      "check": "Kare ile üçgenin kenar sayısı aynı mıdır?",
      "practice": ["Bir kare çiz ve 4 kenarını işaretle.", "Sınıfta kareye benzeyen bir nesne söyle."]
    },
    {
      "id": "matematik_dikdortgen",
      "subject": "Matematik",
      "grades": [1, 2, 3, 4],
      "aliases": ["dikdörtgen", "dikdortgen", "dikdörtgen nedir"],
      "title": "Dikdörtgen nedir?",
      "definition": "Dikdörtgen, karşılıklı kenarları eşit olan, 4 kenarlı ve 4 köşeli kapalı geometrik şekildir.",
      "example": "Kitap kapağı, kapı ve defter sayfası dikdörtgene benzer.",
      "model": "Dikdörtgende uzun kenarlar birbirine, kısa kenarlar birbirine eşittir.",
      "check": "Dikdörtgenin kaç köşesi vardır?",
      "practice": ["Dikdörtgene benzeyen 2 eşya bul.", "Kare ile dikdörtgenin benzer yönünü söyle."]
    },
    {
      "id": "matematik_kesir",
      "subject": "Matematik",
      "grades": [3, 4],
      "aliases": ["kesir", "kesir nedir", "pay", "payda"],
      "title": "Kesir nedir?",
      "definition": "Kesir, bir bütünün eş parçalarından birini ya da birkaçını gösteren sayıdır.",
      "example": "Bir pizzayı 4 eş parçaya ayırıp 1 parçasını alırsan bu 1/4 kesridir.",
      "model": "1/4 kesrinde 1 paydır; alınan parça sayısını gösterir. 4 paydadır; bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını gösterir.",
      "check": "Bir bütün 2 eş parçaya ayrılırsa her parça hangi kesirle gösterilir?",
      "practice": ["Bir daire çiz, 4 eş parçaya böl ve 1 parçasını boya.", "2/5 kesrinde pay ve paydayı söyle."]
    },
    {
      "id": "matematik_carpma",
      "subject": "Matematik",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["çarpma", "carpma", "çarpma nedir", "carpma nedir"],
      "title": "Çarpma nedir?",
      "definition": "Çarpma, eşit grupları daha kısa yoldan toplama işlemidir.",
      "example": "3 tabakta 4 elma varsa 4 + 4 + 4 yerine 3 x 4 deriz.",
      "model": "3 x 4, 3 tane 4 anlamına gelir ve sonucu 12'dir.",
      "check": "5 + 5 + 5 işlemini çarpma olarak nasıl yazarız?",
      "practice": ["2 x 6 işlemini toplama olarak yaz.", "4 grup 3 kalem kaç kalem eder?"]
    },
    {
      "id": "matematik_bolme",
      "subject": "Matematik",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["bölme", "bolme", "bölme nedir", "bolme nedir"],
      "title": "Bölme nedir?",
      "definition": "Bölme, bir çokluğu eşit parçalara ayırma ya da eşit gruplara paylaştırma işlemidir.",
      "example": "12 kalemi 3 öğrenciye eşit paylaştırırsak her öğrenciye 4 kalem düşer.",
      "model": "12 ÷ 3 = 4 işlemi, 12'nin 3 eş gruba ayrıldığını gösterir.",
      "check": "8 şekeri 2 kişiye eşit paylaştırırsak kişi başına kaç şeker düşer?",
      "practice": ["10 kalemi 5 kutuya eşit koy.", "15 ÷ 3 işlemini eşit grup çizerek göster."]
    },
    {
      "id": "matematik_basamak",
      "subject": "Matematik",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["basamak", "basamak değeri", "basamak degeri", "onluk", "birlik"],
      "title": "Basamak değeri nedir?",
      "definition": "Basamak değeri, bir rakamın sayıdaki yerine göre aldığı değerdir.",
      "example": "34 sayısında 3 rakamı onlar basamağındadır ve değeri 30'dur. 4 rakamı birliktir ve değeri 4'tür.",
      "model": "256 sayısında 2 yüzlük, 5 onluk, 6 birlik vardır.",
      "check": "47 sayısında 4 rakamının basamak değeri kaçtır?",
      "practice": ["83 sayısını onluk ve birlik olarak ayır.", "125 sayısındaki 1'in basamak değerini söyle."]
    },
    {
      "id": "fen_canli",
      "subject": "Fen Bilimleri",
      "grades": [3, 4],
      "aliases": ["canlı", "cansız", "canlı nedir", "cansız nedir", "canli"],
      "title": "Canlı nedir?",
      "definition": "Canlılar doğar, büyür, beslenir, solunum yapar, çoğalır ve yaşamını sürdürür.",
      "example": "İnsan, kedi, ağaç ve çiçek canlıdır. Taş, masa ve kalem cansızdır.",
      "model": "Bir varlık besleniyor, büyüyor ve yaşam belirtileri gösteriyorsa canlıdır.",
      "check": "Ağaç canlı mıdır? Neden?",
      "practice": ["3 canlı, 3 cansız varlık yaz.", "Sınıftaki canlı ve cansız örnekleri ayır."]
    },
    {
      "id": "fen_madde",
      "subject": "Fen Bilimleri",
      "grades": [3, 4],
      "aliases": ["madde", "madde nedir", "katı", "sıvı", "gaz"],
      "title": "Madde nedir?",
      "definition": "Madde, kütlesi ve hacmi olan her şeydir.",
      "example": "Su, hava, taş, kalem ve süt maddedir.",
      "model": "Su sıvı, taş katı, hava gaz halde bulunan maddelere örnektir.",
      "check": "Hava madde midir? Neden?",
      "practice": ["Katı, sıvı ve gaz için birer örnek ver.", "Çevrenden 5 madde adı yaz."]
    },
    {
      "id": "hayat_sorumluluk",
      "subject": "Hayat Bilgisi",
      "grades": [1, 2, 3],
      "aliases": ["sorumluluk", "sorumluluk nedir", "görev", "gorev"],
      "title": "Sorumluluk nedir?",
      "definition": "Sorumluluk, yapmamız gereken işi zamanında ve özenle yerine getirmektir.",
      "example": "Ödevini yapmak, oyuncaklarını toplamak, sınıf kurallarına uymak sorumluluktur.",
      "model": "Sınıfta yere çöp atmazsak çevremize karşı sorumluluk göstermiş oluruz.",
      "check": "Evde senin bir sorumluluğun nedir?",
      "practice": ["Bugün yapabileceğin 2 sorumluluğu yaz.", "Okuldaki bir sorumluluğunu söyle."]
    },
    {
      "id": "hayat_hak",
      "subject": "Hayat Bilgisi",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["hak", "hak nedir", "çocuk hakları", "cocuk haklari"],
      "title": "Hak nedir?",
      "definition": "Hak, insanların sahip olduğu ve saygı gösterilmesi gereken temel imkan ve özgürlüklerdir.",
      "example": "Eğitim almak, güven içinde yaşamak ve düşüncesini saygılı biçimde söylemek birer haktır.",
      "model": "Söz hakkı aldığında konuşabilmen senin hakkındır; başkasını dinlemek de sorumluluğundur.",
      "check": "Hak ve sorumluluk birlikte mi düşünülmelidir?",
      "practice": ["Bir hakkını ve bu hakla ilgili bir sorumluluğunu yaz.", "Sınıfta herkesin hakkını koruyan bir kural söyle."]
    },
    {
      "id": "sosyal_kroki",
      "subject": "Sosyal Bilgiler",
      "grades": [3, 4],
      "aliases": ["kroki", "kroki nedir", "harita", "harita nedir"],
      "title": "Kroki nedir?",
      "definition": "Kroki, bir yerin kuş bakışı görünüşünün basit ve ölçeksiz çizimidir.",
      "example": "Okuldan eve giderken geçtiğin yolları ve önemli yerleri basitçe çizmen krokiye örnektir.",
      "model": "Krokide sokak, bina, park gibi yerler basit işaretlerle gösterilebilir.",
      "check": "Kroki ile harita tamamen aynı şey midir?",
      "practice": ["Sınıfının basit krokisini çiz.", "Krokinde kapı, tahta ve sıraları göster."]
    },
    {
      "id": "ingilizce_greetings",
      "subject": "İngilizce",
      "grades": [2, 3, 4],
      "aliases": ["hello", "merhaba ingilizce", "selamlaşma", "greeting", "greetings"],
      "title": "İngilizcede selamlaşma nasıl yapılır?",
      "definition": "İngilizcede merhaba demek için en sık \"Hello\" ve \"Hi\" kullanılır.",
      "example": "Hello! My name is Ali. Türkçesi: Merhaba! Benim adım Ali.",
      "model": "Bir arkadaşına \"Hi!\" diyebilirsin. Daha uzun tanışmada \"What is your name?\" sorusu kullanılır.",
      "check": "\"Hello\" ne demektir?",
      "practice": ["İngilizce merhaba de.", "\"My name is ...\" cümlesini kendi adınla tamamla."]
    }
  ]
}

